2
کارشناس اداره کل دانش پژوهان و تشکل های شاهد و ایثارگر
چکیده
تشکلهای فرهنگی شاهد و ایثارگر بهعنوان بخشی از جامعه مدنی در تحقق اهداف فرهنگی و اجتماعی نقش مهمی دارند. بااینحال اثربخشی فعالیت آنها با مجموعهای از مسائل ساختاری، سازمانی و مدیریتی مواجه است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی نیازهای مسئلهمحور تشکلهای فرهنگی شاهد و ایثارگر و طراحی مدل راهکارهای مقابله با این مسائل انجام شده است. پژوهش از نظر رویکرد کیفی و از نظر روش مبتنی بر تحلیل شبکه مضامین آترید-استرلینگ است. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته با ۱۵ نفر از خبرگان حوزه عمومی و سازمانهای مردمنهاد گردآوری و با استفاده از کدگذاری نظری تحلیل شد. برای ارزیابی اعتبار یافتهها از اعتبارسنجی ارتباطی، ممیزی و مثلثسازی نظری و برای بررسی پایایی از قابلیت تکرارپذیری و قابلیت تعمیمپذیری استفاده شد. یافتههای پژوهش نشان داد مدل نیازهای مسئلهمحور تشکلهای مورد مطالعه از سه مضمون فراگیر، هشت مضمون سازمانیافته و ۲۲ مضمون پایه تشکیل شده است که شامل مشکلات ساختاری و سازمانی برونسیستمی، ضعف حوزه عمومی و جامعه مدنی و مشکلات مدیریتی درون تشکلهاست. همچنین مدل راهبردهای مقابلهای از سه مضمون فراگیر، هشت مضمون سازمانیافته و ۱۷ مضمون پایه تشکیل شد که بهترتیب بر رفع مشکلات ساختاری و سازمانی برونسیستمی، تقویت حوزه عمومی و جامعه مدنی و بهبود ظرفیتهای مدیریتی تأکید دارد. بر اساس یافتهها کارآمدی و پایداری تشکلهای فرهنگی شاهد و ایثارگر مستلزم رویکردی یکپارچه است که اصلاح ساختارهای محیطی، تقویت سرمایه اجتماعی، توسعه مشارکت مدنی و نوسازی ظرفیتهای مدیریتی را بهصورت همزمان دنبال کند؛ زیرا ضعف هر یک از این ابعاد میتواند اثربخشی سایر ابعاد و عملکرد تشکلها را محدود کند.
)